W ODNIESIENIU DO GIER

Odnosi się to również do teorii gier. Zbudowane na jej podstawie niektóre auto­maty do gry, a także możliwość zaprogramowania współczesnych komputerów do rozgrywania z ludźmi np. partii szachów, wzbudiziły dalsze zainteresowanie problemami „mechanicznego myślenia”. Z tego punktu widzenia interesujące są komputery zbudowane na za­sadzie działań opartych na nie zdeterminowanych czynnikach rozwiązywanego problemu. Do takiego kom­putera wprowadza się tylko pewne ogólne lub podstawo­we prawa i założenia stanowiące o relacjach między cha­rakterystykami problemu. Jest on wyposażony bowiem w odpowiednią pamięć dla magazynowania danych o przyszłych działaniach i ich skutkach oraz układy za­pewniające przypadkowy wybór działania.

POTENCJAŁY CZYNNOŚCIOWE

Niektórzy autorzy są zdania, że maszynę można przyrównywać raczej do. pojedynczego neuronu niż do całego mózgu. Albowiem pojedynczy neuron spełnia te funkcje, które wykonuje maszyna, tj. tłumaczy bodziec z języka zewnętrznego na język wewnętrzny potencjałów czynnościowych, po­siada własne drogi przesyłania sygnałów, ma własno­ści sterujące, pamięć zawartą w strukturze budowy kwasów nukleinowych, przekazuje wyniki przetworzo­nej informacji innym zewnętrznym obiektom (komór­kom). Biorąc pod uwagę opisany poprzednio mechanizm po­wstawania potencjałów czynnościowych po przekrocze­niu pewnego progu siły bodźca, układ nerwowy można z grubsza wyobrazić sobie w postaci niezwykle złożo­nych gbwodów działających na zasadzie „włączone— wyłączone”, przez które przebiegają sygnały impulso­we.

ODSTĘPY CZASOWE

Odstępy czasowe między kolejnymi impulsami elek­trycznymi występującymi w komórkach nerwowych są rzędu milisekund lub ich części. Powstaje pytanie: jak szybko impulsy elektryczne przemieszczają się wzdłuż włókien nerwowych? Potencjał czynnościowy przemie­szcza się we włóknach bez przewężeń na tej zasadzie, że w kolejnych odcinkach włókna przekraczana jest pewna progowa wartość elektrycznej polaryzacji ko­mórki przez nadchodzący impuls, co powoduje skok po­tencjału. Skoki te wywołują podobne zjawisko w na­stępnym odcinku włókna itd. Impuls posuwa się w spo­sób ciągły z prędkością od części metra do dwóch me­trów na sekundę we włóknach bez przewężeń (u czło­wieka) i o wiele szybciej we włóknach z przewężeniami, osiągając szybkość rzędu 150 m/sek.

MECHANIZM POWSTAWANIA IMPULSÓW

Zaznaczyć wypada, że cały mechanizm powstawania impulsów czynnościowych jest bardzo skomplikowany. Jednakże można określić w nim pewne ścisłe prawidło­wości, m. in. i tę, że pobudzona komórka odpowiada albo zawsze z całą siłą, albo nie odpowiada wcale, jeśli bodziec jest słaby. Czyli mamy tu do czynienia z tzw. systemem binarnym, w którym impuls występuje bądź z wartością zerową, bądź przyjmuje określoną Wielkość, którą symbolizuje jedynka. Zatem komórid nerwowe generują impulsy typu zero -— jedynkowego. Ten ro­dzaj nośników informacji, stosowany przez naturę, przyjęliśmy w nowoczesnych urządzeniach telekomuni­kacyjnych, a także w maszynach matematycznych.

KONTAKT Z NEURONAMI

Każdy akson kontaktuje się z innym neuronem przez swoisty prze­kaźnik — synapsę. W każdej komórce nerwowej występuje tzw. potencjał spoczynkowy o wielkości kilkudziesięciu milivoltów (ok. 0,1 V). Pod wpły­wem odpowiedniego bodźca powstaje impuls, tzw. po­tencjał czynnościowy, w postaci niewielkiej „iglicy” wyrastającej ponad pewien poziom potencjału spoczyn­kowego, ujemnego we wnętrzu komórki. Komórka ner­wowa jest więc spolaryzowana: ujemnie we wnętrzu i    dodatnio na zewnątrz błony komórkowej. Jeżeli po­tencjał ujemny we wnętrzu komórki powiększa się, to komórka staje się mniej czuła na pobudzenie, następuje wtedy „hamowanie” jej reakcji.

POD WPŁYWEM BODŹCA

Pod wpływem bodźców zewnętrznych receptory bio­logiczne wytwarzają impulsy, których częstotliwość jest proporcjonalna do siły bodźca. Można tu mówić o „sal­wach” impulsów, przenoszonych następnie przez włók­na neuronowe. Odpowiednikiem tego mechanizmu w urządzeniach technicznych jest tzw. modulacja czę­stotliwości. Ten sposób modulowania gwarantuje do­kładność oraz niewrażliwość na szumy przenoszonych informacji.Wróćmy obecnie do zagadnienia powstawania im­pulsów i ich przemieszczania po „przewodach”, ja­kimi są aksony neuronowe. Do jednego neuronu do­chodzić może bardzo wiele aksonów innych neuronów. Przedstawiono układ impulsów elektrycz­nych we włóknach nerwowych.

WYUCZONE PRZEZ CZŁOWIEKA

Ponadto wyuczone przez .człowieka jakieś działanie, absorbujące w zasadzie tyl­ko jedną grupę mięśni (np. pisanie), może być wyko­nane przez inne ich grupy. Rzeczywiście słuszne jest twierdzenie, że nauczyw­szy się pisania liter prawą ręką, możemy to czynić na­wet nosem. Przedmiot nam znany, który chcemy po ciemku rozpoznać dotykiem, nie musi się znajdować w jakimś określonym położeniu, aby go wyróżnić wśród innych. Znaczy to, że wyobrażenie tego przedmiotu nie jest jakąś zakodowaną tablicą macierzową, lecz stanowi rezultat pracy mózgu, mającego subtelniejszą strukturę niż mechanizm stworzony przez człowieka.